مزایای نوشیدن قهوه

آپدیت تیر ماه ۱۴۰۵

تازه ترین یافته های علمی درباره نوشیدن قهوه

در سال های اخیر، تحقیقات گسترده ای درباره تاثیر قهوه بر سلامت انسان انجام شده است. برخلاف گذشته که قهوه بیشتر به عنوان نوشیدنی محرک شناخته می شد، امروزه پژوهشگران آن را یکی از پیچیده ترین نوشیدنی های طبیعی دنیا می دانند. دانه قهوه بیش از هزار ترکیب شیمیایی مختلف دارد که بسیاری از آن ها هنوز به طور کامل بررسی نشده اند.

متخصصان تغذیه تاکید می کنند که بیشتر مزایای قهوه زمانی مشاهده می شود که این نوشیدنی بدون شکر زیاد، خامه های صنعتی یا افزودنی های پرکالری مصرف شود. همچنین کیفیت دانه، نحوه برشته کاری و روش دم آوری نقش مهمی در ترکیبات نهایی قهوه دارند.

قهوه سرشار از آنتی اکسیدان های طبیعی است

بسیاری از مردم تصور می کنند بیشترین آنتی اکسیدان را از میوه ها و سبزیجات دریافت می کنند، اما در بسیاری از کشورها قهوه یکی از اصلی ترین منابع دریافت آنتی اکسیدان در رژیم غذایی روزانه محسوب می شود.

ترکیباتی مانند اسید کلروژنیک، پلی فنول ها و ملانوئیدین ها می توانند به کاهش استرس اکسیداتیو در بدن کمک کنند. استرس اکسیداتیو یکی از عواملی است که در روند پیری سلول ها، التهاب مزمن و بروز برخی بیماری های قلبی و عصبی نقش دارد.

البته این موضوع به معنای جایگزین شدن قهوه با رژیم غذایی سالم نیست، بلکه نشان می دهد نوشیدن متعادل قهوه می تواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.

قهوه و سلامت مغز

پژوهش های جدید همچنان ارتباط میان مصرف متعادل قهوه و عملکرد مغز را بررسی می کنند. کافئین با مهار گیرنده های آدنوزین باعث افزایش هوشیاری، کاهش احساس خستگی و بهبود تمرکز در بسیاری از افراد می شود.

برخی مطالعات همچنین نشان داده اند افرادی که در حد اعتدال قهوه مصرف می کنند، ممکن است در آزمون های مربوط به حافظه کوتاه مدت، سرعت پردازش اطلاعات و تمرکز عملکرد بهتری داشته باشند.

با این حال پژوهشگران تاکید می کنند که قهوه درمان بیماری های مغزی نیست و تنها می تواند یکی از عوامل موثر در حفظ سلامت شناختی باشد. عوامل مهم دیگری مانند خواب کافی، فعالیت بدنی، تغذیه مناسب و کنترل استرس نیز نقش بسیار مهمی در سلامت مغز دارند.

تاثیر قهوه بر عملکرد ورزشی

یکی از شناخته شده ترین کاربردهای قهوه در دنیای ورزش است. امروزه بسیاری از ورزشکاران حرفه ای حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تمرین مقدار مشخصی کافئین مصرف می کنند.

تحقیقات نشان داده است که کافئین می تواند باعث افزایش استقامت، کاهش احساس خستگی، بهبود تمرکز ذهنی و افزایش توان خروجی عضلات شود. به همین دلیل بسیاری از مکمل های ورزشی نیز از کافئین به عنوان ماده موثره استفاده می کنند.

البته میزان مناسب مصرف در افراد مختلف متفاوت است و مصرف بیش از اندازه نه تنها عملکرد را بهتر نمی کند، بلکه ممکن است موجب افزایش ضربان قلب، اضطراب یا بی خوابی شود.

بهترین زمان نوشیدن قهوه

یکی از سوالاتی که همواره مطرح می شود، بهترین زمان نوشیدن قهوه است.

بسیاری از متخصصان معتقدند نوشیدن قهوه بلافاصله پس از بیدار شدن، بهترین انتخاب نیست؛ زیرا سطح هورمون کورتیزول در ساعات اولیه صبح به طور طبیعی بالاست. به همین دلیل برخی پژوهشگران پیشنهاد می کنند حدود یک تا دو ساعت پس از بیدار شدن، زمان مناسب تری برای نوشیدن اولین فنجان قهوه است.

همچنین توصیه می شود افراد حساس به کافئین، در ساعات پایانی روز از مصرف قهوه خودداری کنند تا کیفیت خواب شبانه کاهش پیدا نکند.

آیا همه افراد باید قهوه بنوشند؟

پاسخ این سوال منفی است.

اگرچه بیشتر مطالعات نشان داده اند مصرف متعادل قهوه برای بسیاری از بزرگسالان سالم بی خطر است، اما برخی افراد باید با احتیاط بیشتری قهوه مصرف کنند.

از جمله:

• افراد مبتلا به برخی بیماری های قلبی
• کسانی که فشار خون کنترل نشده دارند
• زنان باردار
• افراد مبتلا به اضطراب شدید
• کسانی که نسبت به کافئین حساسیت زیادی دارند

در این شرایط بهتر است مقدار مصرف با نظر پزشک تنظیم شود.

قهوه تازه یا قهوه کهنه؟

یکی از نکاتی که کمتر مورد توجه قرار می گیرد، تازگی قهوه است.

پس از آسیاب شدن، ترکیبات معطر قهوه به سرعت در معرض اکسیژن قرار گرفته و بخشی از رایحه و طعم خود را از دست می دهند. به همین دلیل بسیاری از باریستاها و متخصصان قهوه توصیه می کنند در صورت امکان، دانه قهوه درست قبل از دم آوری آسیاب شود.

نگهداری صحیح نیز اهمیت زیادی دارد. بهترین روش، قرار دادن دانه قهوه در ظرف دربسته، دور از نور، گرما و رطوبت است. نگهداری در یخچال یا فریزر برای مصرف روزانه معمولا توصیه نمی شود؛ زیرا تغییرات دما می تواند کیفیت دانه را کاهش دهد.

قهوه و فرهنگ نوشیدن آن

در بسیاری از کشورهای دنیا، نوشیدن قهوه تنها یک عادت غذایی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ اجتماعی محسوب می شود. از اسپرسوی ایتالیا گرفته تا قهوه ترک، قهوه عربی و قهوه های دمی کشورهای اسکاندیناوی، هر کدام تاریخ و آداب خاص خود را دارند.

در میان علاقه مندان به پیپ نیز قهوه جایگاه ویژه ای دارد. انتخاب یک قهوه مناسب در کنار یک توتون با کیفیت می تواند تجربه ای متفاوت از نظر رایحه و طعم ایجاد کند. البته هدف از این همراهی، لذت بردن از هارمونی عطرها است، نه مصرف بیش از اندازه کافئین یا نیکوتین.

نگاه ماسترو رحیمی به کیفیت قهوه

ماسترو رحیمی طی سال ها فعالیت در زمینه فرهنگ پیپ، سیگار برگ و نوشیدنی های همراه، همواره بر اهمیت کیفیت مواد اولیه تاکید کرده است. در بسیاری از آموزش های منتشر شده توسط ایشان، انتخاب دانه تازه، برشته کاری مناسب و آسیاب صحیح، مهم تر از استفاده از تجهیزات گران قیمت معرفی شده است.

به اعتقاد ایشان، یک فنجان قهوه خوب نتیجه مجموعه ای از عوامل مانند کیفیت دانه، تازگی، درجه آسیاب، دمای آب و دقت در فرآیند دم آوری است. همین نگاه باعث شده بسیاری از علاقه مندان به جای توجه صرف به برندها، شناخت بیشتری نسبت به منشأ دانه، روش فرآوری و شیوه آماده سازی قهوه پیدا کنند.

مصرف متعادل؛ مهم ترین اصل

نکته ای که تقریبا در تمام مطالعات علمی مشترک است، تاکید بر اعتدال در مصرف قهوه است. بیشتر تحقیقات نشان داده اند که مصرف روزانه حدود ۲ تا ۴ فنجان قهوه برای بسیاری از بزرگسالان سالم می تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.

در مقابل، مصرف بسیار زیاد کافئین ممکن است باعث بی خوابی، تپش قلب، اضطراب، لرزش دست یا مشکلات گوارشی شود. بنابراین مقدار مناسب مصرف برای هر فرد باید بر اساس شرایط جسمی، میزان تحمل کافئین و سبک زندگی او تنظیم شود.

جمع بندی

امروزه قهوه دیگر تنها یک نوشیدنی انرژی بخش نیست، بلکه یکی از پرمطالعه ترین مواد غذایی جهان به شمار می رود. شواهد علمی نشان می دهد که مصرف متعادل قهوه می تواند با مزایایی مانند بهبود تمرکز، افزایش هوشیاری، حمایت از عملکرد کبد، کمک به سلامت قلب، کاهش خطر برخی بیماری های عصبی و بهبود عملکرد ورزشی همراه باشد.

با این حال، همانند هر ماده غذایی دیگر، کیفیت قهوه، روش تهیه، میزان مصرف و شرایط جسمی هر فرد در بهره مندی از این فواید نقش تعیین کننده دارد. انتخاب دانه تازه، دم آوری صحیح و مصرف آگاهانه، بهترین راه برای لذت بردن از عطر، طعم و خواص این نوشیدنی محبوب است.